ลิขสิทธิ์ฟอนต์

[iannnnn]

๑. ฟอนต์มีลิขสิทธิ์ไหม?

เนื่องจากเราเกิดมาในประเทศที่ของแท้หาซื้อยากกว่าของปลอม
และการฟ้องร้อง คดีความ มักไม่ได้ใหญ่โต เอิกเกริกเป็นข่าวพาดหัวเหมือนกับฝรั่งเขา
เหตุการณ์เมื่อหลายปีก่อนที่บริษัทพีเอสแอล สมาร์ทเล็ตเตอร์
ได้ยื่นฟ้องและต่อสู้เรื่องลิขสิทธิ์ของฟอนต์ตลอดมา จึงจางหายเลือนลางไปกับกาลเวลา
มีเพียงประโยคทองของนักการเมือง(ท่าน?)นึง ที่เป็นใหญ่ในกระทรวงที่เกี่ยวข้องในสมัยนั้นซะด้วยสิ
ที่บอกว่า "โอ๊ย ฟอนต์น่ะเรอะ ไม่มีลิขสิทธ์หรอก เพราะมันเป็นสมบัติของชาติ"
เราหลายคนโดยเฉพาะกลุ่มที่หูเบาหน่อย อ่านอะไรจากในเน็ตก็เชื่อซะ เลยเข้าใจว่ามันจริงตามนั้น
ดังนั้นข้อสงสัยเกี่ยวกับความมีอยู่ของลิขสิทธิ์ฟอนต์จึงดูเลือนรางลงไป

ดังนั้นเมื่อผมมีสื่อเกี่ยวกะฟอนต์โดยตรงในมือ ที่มีจุดแข็งคือเวลาเขียนอะไรทีนึงก็จะผ่านสายตาคนดูจำนวนมาก
จึงขอประกาศไว้ตรงนี้เลยครับ ตั้งใจอ่านนะครับ ..

"ฟอนต์มีลิขสิทธิ์" นะจ๊ะที่รัก

ไอ้ที่เราทำแจกฟรีกันอยู่นี่ หรือฟอนต์ยี่ห้ออื่นที่คุณดาวน์โหลดฟรีจากเว็บอื่น
หรือแม้แต่แผ่นเถื่อนที่คุณเจอที่ประตูน้ำ โหลดจากเว็บบิตเถื่อน ฯลฯ นั้น
ขอให้ตระหนักไว้ด้วยว่า มันไม่ได้เกิดมาเองจากโคนต้นขนุน หรือใช้โปรแกรมไปนานๆ มันจะงอกขึ้นมาเองนะครับ
จากผลการพิจารณาคดีที่ผมได้กล่าวมาข้างต้นนั้น (หลังจากคำประกาศพล่อยๆ นั่น) ทำให้เราเข้าใจตรงกันแล้วนะครับ
ว่า ฟอนต์ เป็นผลงานสร้างสรรค์อันมีลิขสิทธิ์ตั้งแต่เสี้ยววินาทีแรกที่คลอดออกมาจากมือหมอเลยแหละ

คำว่าลิขสิทธิ์นั้น ใช่ว่าผู้สร้างสรรค์จะต้องไปทำเรื่องขึ้นทะเบียนหรือจดสิทธิบัตรก่อนนะครับ
ในสามัญสำนึกของคนเราต้องปรับความเข้าใจว่า ทุกอย่างที่เกิดจากการกระทำของมนุษย์นั้นเป็นสิทธิ์ของเจ้าของทั้งหมด
แม้แต่เด็กสองขวบเอาไม้เขี่ยทรายเป็นเส้นตรง เด็กอีกคนก็จะมาอ้างไม่ได้ว่าเป็นเจ้าของเส้นตรงนั้น
แต่ในการนี้ก็ต้องเข้าใจด้วยว่าเด็กคนแรกเป็นเจ้าของผลงานเส้นนั้นและวิธีการเขียน แต่ไม่ได้เป็นเจ้าของทราย

ฉันใดก็ฉันนั้น
ฟอนต์ หรือชุดอักษรที่เราเห็นๆ กันในคอมพิวเตอร์นี้ ได้ถูกพิจารณาให้ว่าเป็นซอฟต์แวร์
ชุดคำสั่งต่างๆ ที่เกิดจากการใช้โปรแกรมสร้างเส้นโค้ง เส้นตรง การดัด การงอต่างๆ การจัดระยะช่องไฟ
การเรียงตำแหน่ง ชุดตารางแม่แบบ ทุกอย่างเกิดจากโปรแกรมสำเร็จรูปหรือไม่สำเร็จรูปโปรแกรมใดก็ตาม
ทำให้เกิดผลลัพธ์เป็นไฟล์ที่คอมพิวเตอร์รู้จักว่าไอ้นี่แหละ ตูจะใช้แสดงผลให้มนุษย์โลกเห็น ในนามของ ฟอนต์
พอมันรู้ตัวว่าตัวเองเป็นซอฟต์แวร์ พระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ปี ๒๕๓๗ จึงวิ่งมากางบาเรียคุ้มครองฟอนต์ทันที!!
ใครว่างๆ ก่อนออนเอ็ม ก็ลองไปหาอ่านพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ในหมวดคอมพิวเตอร์ดูนะครับ
แล้วจะเข้าใจว่าการละเมิดลิขสิทธิ์ทางปัญญานั้น ถ้าคนทำเขาฟ้องขึ้นมา คุณจะโดนอะไรยังไงบ้าง
จะได้ไม่ต้องมาโวยวายว่าโดน PSL ไล่จับ --- อ้าว ก็คุณไปขโมยของเขามาใช้เองนี่หว่า

ทีนี้เคลียร์แล้วนะ หนึ่งเรื่อง
สรุปสั้นๆ ว่าฟอนต์มีลิขสิทธิ์ชัวร์ๆ และฟอนต์ถูกจัดให้เป็นซอฟต์แวร์คอมพิวเตอร์ชนิดหนึ่ง

[iannnnn]

๒. เรื่องของฟ๐นต์.คอม

ฟ๐นต์.คอม นอกจากจะเป็นเว็บที่เอาไว้หลอกชาวบ้านว่าแจกฟ๐นต์ แต่หลังบ้านก็ปั่นบ๐ร์ดกันเล่นสนุกสนานแล้ว
ด้วยจุดแข็งที่ตัวเว็บเองมี ก็คือการแลกเปลี่ยนความรู้ระหว่างผู้ใช้ธรรมดาที่แม้แต่โหลดไฟล์ยังทำไม่เป็น
ไปยันรุ่นใหญ่ระดับเซียน ที่กระดิกนิ้วเดียวก็รีทัชรูป ตัดหัวต่อหางไว้อวดสาวแก่แม่หม้ายได้สามบ้านแปดบ้าน

ด้วยความหลากหลายนี้เองทำให้กลุ่มคนที่เข้ามาใช้บริการทั้งแบบพันธมิตร ขาประจำ หรือขาจร มีปริมาณมหาศาล
มหาศาลแล้วไงรู้ไหมครับ .. ก็ต้องมีบ้างที่เป็นประเภทไม่เข้าใจกติกา
มาโหลดแล้วคิดว่าในเมื่อมันฟรี ก็แปลว่า จะเอาไปทำอะไรก็ได้ .. ผิดนะครับ!!
คำว่าฟรีในความหมายของการแจกฟ๐นต์ที่นี่ คือเราอนุญาตให้โหลดไปใช้ได้ฟรีๆ ไม่เสียตังค์
แต่ไม่ได้แปลว่ามันไร้ค่าขนาดที่ว่าคุณจะเอาไปก็อปปี้ต่อได้สบายแฮ หรือเอาไปรวมใส่แผ่นขายซะยังงั้น
สิทธิที่ทางเว็บได้กำหนดไว้ ก็สั้นๆ แค่โหลดไปใช้ได้ แต่ห้ามเอาฟ๐นต์ไปขาย หรือแจกจ่ายที่เว็บอื่นๆ เท่านั้นเอง
(ขณะที่เขียนอยู่นี้ผมมีโครงการจะปรับหน้าแรกของเว็บทีเดียวตูมไปเลย โดยจะแจ้งกติกาการใช้งานเพิ่มลงไปด้วย)
เพราะว่าถ้าปล่อยให้มีการกระจายตามเว็บอื่นๆ ทางฟ๐นต์ก็กลัวว่าจะเกิดการซ้อนทับกันของรุ่นของฟ๐นต์ได้
หมายความว่าถ้าเอาไปปล่อยที่อื่นแล้วทางต้นสังกัดเขาอัปเดตปั๊บแล้วปลายทาง(ไม่ได้ขออนุญาต)ไม่ได้อัปเดตตาม
คนที่โหลดจากปลายทางก็อาจจะเจอจุดผิดพลาดของฟ๐นต์ที่ต้นสังกัดเขาแก้ไขเป็นที่เรียบร้อยแล้วซะงั้นได้
(อ่านเพิ่ม - เสนอไอเดียเรื่องเลขเวอร์ชั่นของฟ๐นต์)

ดังนั้นด้วยความเข้าใจตรงกันตอนนี้คือ ขอให้ผู้ใช้ที่โหลดไปใช้ได้ตระหนักถึงคุณค่าของผลงานสร้างสรรค์ที่มีเจ้าของนะ

ในฐานะเจ้าของเว็บผมก็อยากแนะนำให้เจ้าของผลงานน่าจะใส่ไฟล์ .txt ที่อธิบายสิทธิการใช้ลงไปในไฟล์ zip ด้วย
เพราะถ้าเกิดมีการละเมิดและนำไปสู่การฟ้องร้องขึ้นมา สิทธิในการฟ้องร้องตรงนี้อยู่ที่เจ้าของผลงานนะครับ
ลิขสิทธิ์ทุกอย่างอยู่ที่ตัวผู้สร้างสรรค์เอง ไม่ใช่จากเว็บฟ๐นต์ เพราะะราไม่ได้มีการผูกมัดเรื่องสัญญาโอนสิทธิ์ให้เว็บ
พูดง่ายๆ ก็คือ เว็บนี้เป็นสื่อเอาไว้เผยแพร่ผลงาน ส่วนผู้สร้างสรรค์ก็เป็นเจ้าของผลงาน ถ้ามีใครละเมิดก็มาเจอกันตัวตัว
(ดังนั้นในเมื่อเว็บเรามีนักกฎหมายเก่งๆ ก็เห็นทีจะต้องขอความร่วมมือช่วยกันร่างคำประกาศสิทธิแนบลงไป ใช่มะ ใช่มะ)

[ooooo]

ดีครับ ขยันๆเข้า

(ยังไม่ได้อ่านหรอกครับ ไว้อ่านพรุ่งนี้ จะไปนอนแล้ว)

[iannnnn]

๓. เกร็ดความรู้เกี่ยวกับเรื่องลิขสิทธิ์


{หมีโหด} ใช้โปรแกรมเถื่อนเขียนฟอนต์ ถามว่าตัวฟอนต์ที่สร้างขึ้นมาจะมีลิขสิทธิ์คุ้มครอง
มีครับ
แต่ถ้าจะถามว่า ถ้าเกิดมีการฟ้องร้องจากเจ้าของลิขสิทธิ์โปรแกรม ก็ว่ากันไป แยกเป็นคนละเรื่องกันนะครับ


{หมีโหด} สำหรับคนทำฟอนต์ ถ้าไปทำเหมือนของชาวบ้านเขาเป๊ะๆ นี่ผิดไหม
ปัจจุบันกฎหมายลิขสิทธิ์ฟอนต์ คุ้มครองที่ตัวเวกเตอร์ครับ ไม่ใช่คุ้มครองที่รูปร่างหน้าตาของมัน
นั่นคือ รูปลักษณ์ ตัวอักษรของไทยที่มีการออกแบบมาแต่โบราณ ก็ยังเป็นสาธารณะอยู่
ตราบใดที่คุณไม่ได้เปิดของเขามา และก็อปตามน่ะนะ ก็ไม่มีปัญหา

แต่ถ้าไปเปิดฟอนต์ของชาวบ้านเขามาแล้วมาดัดจนกลายเป็นตัวใหม่แล้วใส่ชื่อตัวเองนี่ ผิดแน่ๆ
ดังนั้นถ้าคุณห้าโอ (นามสมมติ) ทำฟ๐นต์ตัวนึงขึ้นมาแล้วหน้าตาไปละม้ายคล้ายกับกิติธาดาขึ้นมา ก็สามารถทำได้ครับ
และขอให้รีบๆ ทำด้วย แฟนๆ เขารอกันตั้งนานแล้ว


{หมีโหด} แล้วอะไรล่ะที่เรียกว่าฟอนต์
รูปร่าง เนื้อตัวอักษร เส้นโค้ง การดัดโค้ง การวางตาราง การจัดช่องไฟ ระยะห่าง
สคริปต์(โอเพนไทป์) ฯลฯ ที่นำมาประกอบกันตั้งนานแล้วออกมาเป็นตัวฟอนต์ที่ใช้ในคอมพิวเตอร์ไง


{หมีโหด} ลักษณะของลิขสิทธิ์ฟ๐นต์ฟรีจากเว็บฟ๐นต์ควรจะเป็นแบบไหน
ลองดู Open Font License ครับ ชัดเจนและตรงประเด็นกว่า Creative Commons อีก


{หมีโหด} ใช้ฟอนต์คอร์เดียไม่ผิดใช่ไหม
ฟอนต์นี้มีมากับวินโดวส์ แสดงว่าผิดหรือไม่ผิดก็อยู่ที่ว่าคุณใช้วินโดวส์เถื่อนหรือเปล่าไงล่ะ


{หมีโหด} พีเอสแอลโคตรแพงเลย
อันนี้เขาคิดราคาตามการใช้สอยของคุณแล้วจะออกเอกสารให้นะ ก็แล้วแต่ว่าคุณจะไปทำอะไร
ถ้าคุณเอาไปทำงานที่ได้ตังค์เยอะๆ ก็คงราคาแพงหน่อย (ไม่ค่อยหน่อยนะครับ)
แต่ถ้าจะใช้แบบราคาถูกและถูกกฏหมาย เขาก็มีขายแบบเพื่อการศึกษา รู้สึกจะ 300 กว่าบาทเอง


{หมีโหด} ฟ๐นต์ที่นี่ไม่ค่อยมีแบบเป็นงานเป็นการเลยนะ
มันเป็นงานอดิเรกเหมือนกับที่คุณอาจไปเล่นดนตรี กีฬา หรือโหลดบิตแหละครับ
บางคนก็จริงจังกับงานอดิเรกนี้มากๆ งานก็ออกมาเนี้ยบมากๆ
ในขณะที่บางคนเอาตีนปาดออกมาก็เป็นฟ๐นต์ได้ แต่ก็จะได้แบบอารมณ์ศิลปินมากๆ ด้วยเช่นกัน


{หมีโหด} คนทำฟ๐นต์ที่เว็บนี้ แจกฟรีแล้วจะได้อะไร
ความหล่อไงครับ (สาวๆ ก็หล่อได้นะจั๊วนะ) ไปเห็นผลงานตัวเองมีคนเอาไปใช้ มีคนนึกถึง เท่านี้ก็ยิ้มเหงือกบานแล้ว
แต่ก็อย่างที่จานโรจท่านบอกว่า เห็นเป็นของฟรีก็เถอะ ยังไงก็อยากให้ให้เกียรติเจ้าของผลงานด้วยก็จะดีครับ
ถ้านำไปใช้แล้วบอกใครๆ ตัวเล็กๆ สัีกนิดว่าเอามาจากที่นี่ หรือ ฟ๐นต์นี้โดยคุณไอ้นั่นไอ้นี่ เท่านี้เราก็ขอบคุณแล้ว

[iannnnn]

ขอบคุณ
- คุณ เจมส์ คลาร์ค ผู้จัดการฝ่ายโอเพนซอร์ส ที่สำนักงานส่งเสริมอุตสาหกรรมซอฟต์แวร์แห่งชาติ (SIPA)
- คุณพัลลพ ทองสุข ผู้สร้างสรรค์และเจ้าของลิขสิทธิ์พีเอสแอล สมาร์ทเล็ตเตอร์ (www.fontpsl.com)
- นายฝากคิด พิจารณา (ลองอ่านบทความของเขาที่เขียนในสมัยที่เรื่องนี้ยังคลุมเครืออยู่ แล้วคุณจะเข้าใจ)


และขออภัยที่เขียนบทความชิ้นนี้ช้าครับ
พอดีเนื้อหามันเยอะจนผมไม่รู้จะเอาอะไรขึ้นต้นลงท้ายดี
ถ้าผิดถูกหรือมีข้อโต้แย้งอะไรโพสต์แจ้ง หรือสอบถามท้วงติงข้างล่างนี่ได้เลยครับ
แฮก..แฮก...

[Layiji]

แอนตัวปลอมหรือเปล่าเนี่ย สาระเต็มที่เลย 

[iannnnn]

หล่อไหมครับ

[Ou!]

หล่อจริงจัง

[คุณชาย ( 737 )]

นี่แหละที่รออ่านอยู่ครับ 

[|<3N]

เอาไปทำเป็นแฟลชสิครับ

[นักศิลปะ]

ผมว่าง่ายครับ
พี่แอนว่าไว้ไง ผมก็ว่าตามนั้น

ยืนยันและเชื่อเสมอครับว่า

ฟอนต์มันมีลิขสิทธิ์

[Ah!]

ถามว่า กรณีของฟอนต์ลักเด็ก
ที่ไปหยิบฟอนต์ของผู้อื่นมาเป็นตัวๆ แล้วมายำๆนั่น
เป็นการทำผิดกฎหมายลิขสิทธิ์ไหมครับ

[Layiji]

ผิดครับ เด็กๆเคือง

[คนตาบอดข้างเดียว]

แต่ถ้าไปเปิดฟอนต์ของชาวบ้านเขามาแล้วมาดัดจนกลายเป็นตัวใหม่แล้วใส่ชื่อตัวเองนี่ ผิดแน่ๆ
ดังนั้นถ้าคุณห้าโอ (นามสมมติ) ทำฟ๐นต์ตัวนึงขึ้นมาแล้วหน้าตาไปละม้ายคล้ายกับกิติธาดาขึ้นมา ก็สามารถทำได้ครับ
และขอให้รีบๆ ทำด้วย แฟนๆ เขารอกันตั้งนานแล้ว

เขียนฟอนต์ขึ้นเองแล้วคล้ายๆ
กับไปเปิดแก้ของเขานิดหน่อยมันแตกต่างกันตรงไหนละครับ

กฏหมายคงจะล้วงเข้าไปไม่ถึง555

[หนูหรั่ง]

ผมว่าลบโพสไร้ สาระ แล้วล็อคกระจู๋ดีมั้ยครับ