คัดไทย...ไปบาลี 人人人

[พอ จะ นะ]

SP_KhatThai คัดไทย
  เป็นฟอนต์ ข้ามจักรวาล ยิ่งกว่าฮอลลีวูด ลายมือที่เขียนข้อสอบบาลี ในขั้นปริยัติ (ทฤษฎี) เพื่อต่อยอดไปขั้นปฏิบัติ
แล้วรู้แจ้งในธรรม ไม่ต้องมาเวียนกอบกู้โลกอีก  พ้นจากการเวียนว่ายในสังสารวัฏ  คือล่วงพ้นภพชาติไปเลยทีเดียว
เสียก็แต่ว่า เรามัวแต่ไปชื่นชอบพอใจในขั้นวุฒิตำแหน่งแบบโลกๆมากเกินไป เลยหลงทางไม่สนใจที่จะนำมาปฎิบัติ
เหมือนกับมียาหม่องอยู่ในมือ อ่านฉลากจนรู้สรรพคุณวิธีใช้ แต่ไม่ได้เปิดออกมาทาแผลที่โดนมีดเสียบ (โลภโกรธหลง)
เพียงแต่ท่องบ่นสวด แล้วนำมาพ่นลงน้ำ หรือวัถตุของขลัง แผลนั้นไม่ได้สัมผ้สกับตัวยารักษา กลับมีแต่น้ำมาลงแทน







ปูดหัวเรื่องเอาไว้ก่อนนะครับ

[iannnnn]

โห ย้อนวัยเลยครับ

[พอ จะ นะ]

ฟอนต์นี้ เป็นหนึ่งในโครงการเล็กๆ ที่มีชื่อทีมว่า (ตัดฟอนต์สงกรานต์ออก...ปล่อยไปแล้ว)


มีฟอนต์พันธมิตรที่ร่วมขบวนการ 13 ชุด 25 รูปแบบ


    ยกขึ้นมา 1 ฟอนต์ ให้เป็นตัวตึงต้นเรื่อง นามว่า คัดไทย เพราะมีรูปแบบเอกลักษณ์ไทยๆ เหมือนฝึกคัดลายมือสมัยก่อน
การเขียนก็จะคล้ายๆกัน เพราะเรียนตามแบบกันมา ตัวคัดลายมือสมัยนั้น จึงมีหน้าตาไม่แตกต่างกันมาก  แล้วแต่ประยุกต์ใช้
ซึ่งแตกต่างสมัยนี้ ที่นิยมเป็นลายมือน่ารัก เป็นเอกลักษณ์เฉพาะต้ว แตกต่างกันออกไป เอาที่สบายใจผู้เขียน

    เป็นลายมือคัด ที่แสดงถึงความเป็นไทย ให้เกียรติ ยกย่อง สรรเสริญ เชิดชู จึงนิยมนำไปเขียนงาน  จดหมายราชการ
บัตรอวยพร รายงาน กระทู้ เรียงความ แม้กระทั่งการสอบข้อเขียน ที่กำลังจะเข้าเรื่อง การทำและใช้งานฟอนต์ภาษาบาลี
เพราะเป็นลายมือที่ดูมีคุณค่า เรียบร้อย เป็นระเบียบ สวยงาม น่าอ่าน กรรมการผู้ตรวจข้อสอบ อ่านงาย ตรวจสบาย เทใจ
ให้คะแนนไปแล้วครึ่งหนึ่ง ถ้าเห็นลายมือยุ่งๆ ก็เริ่มจะมีเคืองเล็กน้อย เพราะตาลาย
 
เนื่องจากรูปแบบ ชซศสฮ เป็นตัวอักษรที่มีหางยาวเป็นเอกลักษณ์ จึงมีปัญหาไปทับซ้อนกับสระชั้น 2-3 และตัวตามหลัง
ที่เป็น สระ โอ-ไอ-ใอ+อิอีอึอื และทีมีสระชั้น 2-3 ตามหลัง แถมยังชนตัวมันเองอีกต่างหาก เห็นมี แค่ 5 ตัว แต่ต้องวิ่งหลบ
กันอุตลุดจนลิ้นห้อยอยู่เหมือนกัน จะหดหางสั้นดีกว่าไม่ยุ่งยาก ก็กลัวจะเสียเอกลักษณ์กลายพันธ์ุไป

[พอ จะ นะ]

     ลายมือคัดไทย ไปสอบบาลีสนามหลวง ภาษาบาลี จะเรียกอีกอย่างว่า ภาษามคธ ก็ได้


    สิ่งที่ต้องเตรียมก่อนเข้าห้องสอบ


กระดาษฟุลสแก๊ป ประมาณ 7- 9 แผ่น ต้องเป็นแผ่นเดียว จะใช้ไม้บรรทัดตัดก็ได้ เพราะง่ายต่อการพลิก จะไม่เปิดแบบสมุด
เย็บมุมหัวกระดาษด้วยลวด (แม็กซ์- ตอนส่งข้อสอบ) เขียนด้วยลายมือตัวบรรจง มีย่อหน้า เว้นบรรทัด ขนาดตัวหนังสือ เกือบ
เต็มบรรทัด ใช้ปากกาลูกลื่นสีน้ำเงิน ห้ามพกอุปกรณ์สื่อสาร ส่งข้อสอบเสร็จแล้ว ห้ามออกจากห้อง ก่อนถึงเวลาที่กำหนดไว้

    ยกตัวอย่าง ข้อสอบบาลีสนามหลวง


    ตัวที่มาร์คสีเหลืองไว้ ไม่ถูกนะครับ ศัพท์ว่า ตสฺมิํ วิธิํ สทฺธิํ เพราะใช้สระอึในการพิมพ์ อาจจะหาฟอนต์ที่รองรับไม่ได้

    สมัยก่อน ต้องไปสอบที่ท้องสนามหลวง ใกล้พระบรมมหาราชวัง ท่านจึงเรียกว่า สอบบาลีสนามหลวงเป็นต้นมาตั้งแต่นั้น
เพราะการศึกษาของคณะสงฆ์ อยู่ในความอุปถัมภ์ของพระมหากษัตริย์ โดยเฉพาะการสอบเปรียญธรรม ๙ ประโยค ผู้เข้าสอบ
จะต้องทำข้อสอบตอบได้ด้วยปากเปล่า ต่อหน้าพระพักตรในหลวง หากสอบผ่าน จะได้รับพัดยศเปรียญ พร้อมทั้งรถประจำตัว
เพื่อเป็นเครื่องแสดงมุทิตาสักการะ ในสติปัญญา ความอุตสาหะพยายาม ขยันหมั่นเพียร เรียนท่องจำ

    ทำข้อสอบ เขียนด้วยลายมือตัวบรรจง



    ตามข้อมูลที่ยกขึ้นมานี้ เป็นการแสดงถึงประสบการณ์ทางด้านภาษาบาลีเพียงเล็กน้อย เท่าหางอึ่ง (เฉพาะที่ยังจำได้)
เพื่อเป็นหลักในการทำฟอนต์รองรับการพิมพ์บาลี  (มีที่ไปที่มา พอจะเชื่อถือได้ จะไม่คิดว่า มันมั่วขึ้นมาเองเปล่าเนี่ย 555)
ซึ่งทำให้เรากลายเป็นคนพิเศษ ที่ไม่ธรรมดา คือไม่ใช่คนปกติ นั่นก็คือคนผิดปกตินั่นเอง...หยอกๆ (กำลังจะเชื่ออยู่แล้วเชียว)

[พอ จะ นะ]

สังเกตได้ว่า เขาจะแยกฟอนต์ สำหรับพิมพ์ภาษาบาลีต่างหาก คือเพิ่มนิคหิตสำหรับภาษาบาลี ทั้งชั้น ที่ 1-2 (ชั้นที่2 คือมีสระอิ)
และตัว ญ-ฐ ไม่มีเชิง ถ้าหากนำไปพิมพ์คำปกติทั่วไป ตัว ญ-ฐ  ก็จะไม่มีเชิงเช่นกัน จะต้องสลับไปเป็นฟอนต์ปกติ
  ภาพแรกข้างล่างนี้ เป็น GoogleFont ไม่ใช่ฟอนต์สำหรับพิมพ์ภาษาบาลี สุ่มเอาหน้าแรกเลย ดูว่าจะเป็นยังไง



จะเห็นว่า ฟอนต์แรก ได้ แต่ ญ-ฐ ไม่ได้  บางฟอนต์ ก็จะมีนิคหิต ชั้น 2 ลอยสูง หรือไม่อยู่ตรงเป้า (ฟอนต์ปกติจะเป็นแบบนี้)
ส่วนตัว ญ-ฐ ที่หลบสระล่าง มีเป็นมาตรฐานของทุกฟอนต์อยู่แล้ว ผู้ที่นำฟอนต์ปกติ ไปใช้งานพิมพ์ภาษาบาลี ก็จะไม่ตรงเป้า
คิดว่า ฟอนต์สำหรับพิมพ์ภาษาบาลีโดยเฉพาะ เขาก็คงทำแหละ เพียงแต่เราหาไม่เจอเอง

*****************************************************************************************

      ในปัจจุบัน ภาษาบาลี มีการเผยแผ่ให้เราเห็นกันมากขึ้น เพราะเทคโนโลยีไปไกล ในเน็ต ในมือถือ ฯลฯ คนที่ไม่ได้มีโอกาส
ศึกษาเรียนรู้  ดูคำศัพท์บาลีเผินๆ ก็รู้หละว่า เป็นบทสวด-เป็นภาษาบาลี       ถึงจะใช้ฟอนต์ปกติทั่วไป ก็ใช้ได้ ไม่เห็นเป็นไรเลย
แต่สำหรับ ผู้ที่ได้มีโอกาสศึกษาเรียนรู้มา ไม่ได้เลย.....ผิดแม้แต่ตัวเดียว ความหมายก็อาจคลาดเคลื่อนไปด้วย ถือว่าสอบไม่ผ่าน
ซึ่งภาษาบาลี มีอักขรวิธีไวยากรณ์มากกว่าภาษาไทย มีวิภัติ วาจก ปัจจัย ถือว่าเป็นภาษาชั้นสูง ของคนอินเดียในสมัยพุทธกาล
ดังจะขอยกตัวอย่าง ให้เห็นเค้าโครงง่ายๆ

    อหํ สุทสฺสนเทวตาราเม ปาลิปริยตฺติธมฺมสิกฺขานุสฺสริตาย เทยฺยลิขิตฺตปณณกฺขรํ อุปวณฺโณ สุวจนนาโม นิยาเทมิ.

    แปลว่า อหํ อ.ข้าพเจ้า  (อ. หมายถึง อันว่า) อุปวณฺโณ สุวจนนาโม ผู้มีชื่อว่า............นิยาเทมิ ขอมอบให้
เทยฺยลิขิตฺตปณณกฺขรํ ซึ่งอักษรคือหนังสือสำหรับเขียนไทย ปาลิปริยตฺติธมฺมสิกฺขานุสฺสริตาย เพื่อเป็นเครื่องระลึกถึง
สถานที่ศึกษาพระปรัติธรรมบาลี สุทสฺสนเทวตาราเม ในวัดสุทัศนเทพวราราม
    การแปลลักษณะนี้ เรียกว่าแปลยกศัพท์โดยพยัญชนะ  อักขรวิธีไวยากรณ์ครบ คือมีประธาน คำขึ้นต้น มีกิริยา
ว่าทำอะไร มีวิภัติ เช่น ซึ่ง ด้วย ขยายออกไปอีก เรียกว่าเป็นภาษาที่มีชั้นเชิง สุขุมลุ่มลึก ละเอียดปราณีตคัมภีรภาพ
    การแปลอีกแบบหนึ่ง ท่านเรียกว่า แปลโดยอรรถ เอาแต่เนื้อความล้วนๆ ล้มสมบทสำนวนต่างๆ คือภาษาชาวบ้าน
จะแปลว่า ข้าพเจ้า ขอมอบตัวอักษรคัดไทยไว้ เป็นที่อนุสรณ์สถานศึกษาโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกบาลี วัดสุทัศนฯ

     หากเราพิมพ์ไม่ถูกต้อง เมื่อกาลเวลาผ่านไปนานเข้า ผู้คนเห็นกันบ่อยๆ ก็จะเริ่มคุ้นตา เมื่อคุ้นชินบ่อยเข้า ก็จะเป็นที่นิยม
ทำให้ไวยากรณ์ของภาษาวิบัติไป กลายเป็นว่า ทำไม ญ-ฐ ไม่มีฐาน พิมพ์ไม่ถูก มีหลักเกณฑ์การพิจารณาง่ายๆดังนี้

การพิมพ์ภาษาบาลีทั้ง 2 แบบ ตามในภาพตัวอย่าง ต้องให้ถูกต้องตามการใช้งาน อย่างใดอย่างหนึ่ง



รูปด้านล่าง ทางสำนักงานเลขาแม่กองบาลีสนามหลวง ท่านจะใช้ฟอนต์ทางการแบบมาตรฐาน เช่นฟอนต์ Angsana
หรือ Cordia ก็ได้ ที่ทำไว้สำหรับพิมพ์ภาษาบาลีโดยเฉพาะ ส่วนมากคนทำจะตั้งชื่อ มี Pali ต่อท้าย

สังเกตได้ว่า ตัว ญ-ฐ จะไม่มีฐานเชิง และ นิคหิต ชั้นที่ 2 เช่นศัพท์ว่า กิํ สระอิ กับนิคหิต ต้องแยกออกจากกัน ชัดเจน
ไม่ลอยสูงเกินไป ที่เห็นในนี้ (มาร์คสีชมพู) ศัพท์ว่า "กิํ" สระอิ กับ นิคหิต ยังติดกันอยู่ ไม่รู้ว่าท่านลืมตรวจทาน หรือพิมพ์ผิด
หรือคัดลอก ข้อความจากต้นฉบับที่ไม่ใช่ฟอนต์สำหรับภาษาบาลี มา Paste ลง (คือใช้สระอึ พิมพ์แทน สระอิ กับนิคหิต)
หรืออาจเป็นที่ฟอนต์ในเบราเซอร์ (ผมคัดลอกมาจากในเว็บ...เร็วดี)

**********************************************************************************************
    เพื่อเป็นการพิมพ์ภาษา ให้ถูกต้องตามอักขรวิธีบาลีไวยากรณ์ แบบโบราณดั้งเดิม เหมือนกับการเขียนด้วยลายมือคัด
มีหลักการสำหรับท่านที่ต้องการทำฟอนต์พิมพ์ภาษาบาลี


    ขั้นตอนการทำ ก็สุดแท้แต่วิธีการของแต่ละท่าน ที่จะทำให้ได้ตามหลักการนี้ พิมพ์ตามปกติแถมยังใช้พิมพ์ภาษาบาลีได้ด้วย
โดยไม่ต้องสลับกันไปมา ด้วยการใช้ฟอนต์เพียง 1 ฟอนต์เท่านั้น ฟอนต์ของท่าน ก็จะเป็นเหมือนกับพยัคฆ์ติดปีก จิ้งหรีดติดไมค์
แถมยังได้เป็นผู้ช่วยรักษาคำสอน อนุรักษ์พระไตรปิฎกในพระพุทธศาสนา ไว้ให้ผู้สนใจได้สืบทอดศึกษาเล่าเรียนต่อไป
    ซึ่งฟอนต์ คัดไทย ที่นำมาเสนอนี้ ก็อยู่ในหลักเกณฑ์ดังกล่าวข้างต้น สำหรับแนวทางการ แยกนิคหิต จากสระอำ แนวของผม
ได้เคยลงไว้แล้ว เพื่อให้เนื้อความต่อเนื่องกันทีเดียวในที่นี้ จึงขอนำมาลงตรงข้างล่างอีกรอบนะครับ

[พอ จะ นะ]

    แยกนิคหิต จากสระอำ กับนิคหิคภาษาบาลี มาร์คสระทุกชั้น รองรับทุกแพลตฟอร์ม วรรณยุกต์ ไม่โดด-ไม่หนี-ไม่ลอย-ไม่จม
เพลตฟอนต์ ที่เราใช้กันอยู่ รองรับกับภาษาไทยได้ดีสมบูรณ์อยู่แล้ว แต่ในที่นี้ จะเป็นการต่อยอด ให้ใช้งานได้ละเอียดแยบยลยิ่งขึ้น
เหมาะกับฟอนต์ที่มีลักษณะสัดส่วนสูงต่ำหนาบางลาดเอียงปะปนละคนไม่เท่ากัน รวมทั้งจัดวางในเพลตก็ไม่ตรงกัน ไม่เหมือนตัวปกติ
มาตรฐานทั่วไป ทำให้สามารถ จัดวางมาร์คย้ายขยับวรรณยุกต์ ชั้น2 ชั้น 3 ล่าง-บน โดยเฉพาะ สระอำ และนิคหิตบาลี ให้อยู่ในจุด
ตำแหน่งแหมาะสมตามรูปแบบพยัญชนะตัวนั้นๆ  แบ่งแยกออกจากกันเป็นเอกเทศต่างหากเฉพาะตัว อย่างที่เราต้องการได้ดังใจ
รวมทั้งสามารถแสดงผลใน Microsoft Office ที่รองรับฟีเจอร์ได้เฉพาะตัวปกติพื้นฐานเท่านั้น

แยกนิคหิต จากสระอำ กับนิคหิตบาลี ให้เป็นคนละส่วนต่างหาก เพื่อทำการ Mark สระอำได้อย่างอิสระ

ในที่นี่ จะใช้โปรแกรม High-Logic FontCreator


ตรวจดูเทมเพลตที่ใช้  ให้อยู่ถูกตรงในค่ามาตรฐานปกติก่อน


ถ้าสระอำ ที่ใช้กับตัวหางสั้น และหางยาว ยังเชื้อชิดสนิทแนบแน่นในห้องเดียวกันอยู่ ต้องจัดการแยกคนละส่วน


ใช้ตัวตายตัวแทน บ่งบอกให้ทราบว่า หากจะใช้ สระอำ ให้เอาตัวนี้ไปแทนนะตัวเอง


เช็คดูที่หน้าเทมเพลตอีกครา ว่าแยกยัง? ถ้าอย่าจากกันแล้ว จะพบว่านิคหิตของสระอำ ที่แยกออกจากสระ อา แล้ว
ก็ยังไปพัวพันปันใจ ใช้ร่วมกันกับ นิคหิตปกติ (ที่ใช้กับตัวบาลีอยู่) เราจึงต้องเข้าไปแยกใช้คนละตัวอีกครั้ง


ทำการ Insert Glyphs เข้ามา อีก 2 สำหรับ นิคหิตบาลี หางสั้น+หางยาว
สำหรับนิคหิต บนสระอิ ท่านแยกไว้แล้ว เพียงแต่เราขยับให้อยู่เหนือสระอิ หรือจะมาร์คก็ได้


ใช้ตัวตายตัวแทน ทำการเพิ่มทรัพย์ (SingleSubstitution) ว่าหากจะใช้นิคหิตบาลี
ซึ่งแต่ก่อนเคยใช้ร่วมกันกับนิคหิตของสระอำ ตอนนี้ไม่ได้แล้วแหละ ให้ไปใช้นิคหิตอีกตัวที่ทำไว้สำหรับภาษาบาลีโดยเฉพาะละกัน


เมื่อแจ้งเจ้าหน้าที่เสร็จเรียบร้อยแล้ว ก็ต้องบอกที่อยู่ ว่านิคหิตตัวแทนนั้น ทำไว้ที่ไหน เราจึงต้องเข้าไปยัง ccmp อีกต่อหนึ่ง
เพื่อระบุพิกัดของทรัพย์ ถ้าไม่ผ่านขั้นตอนนี้ ลุงไมค์ ( Microsoft) ก็จะไม่รู้จักอีก จึงไม่จ่ายดอกออกผลให้


เมื่อแยกกันได้ทุกตัวแล้ว ระหว่าง นิคหิต ของสะอำ นิคหิต บาลี และนิคหิต บนสระอิ ที่ใช้กับทั้งหางสั้น และหางยาว
ถือว่าเดินทางมาครึ่งหนึ่งแล้ว ที่เหลือ จะเป็นการทำ Mark ตำแหน่ง อิ อี อึ อื อุ อู ไม้ห้น ไต่คู้ ยามักการ เอก โท ตรี จัตวา การันต์
สระอำ นิคหิตบาลี ทุกตัวทุกชั้น


พยัญชนะทุกตัว จะมีค่าเป็น Base เสมอ ส่วนสระทุกตัวที่เราใช้มาร์ค กับตัวอื่นๆ จะต้องกำหนดค่าเป็น  Mark เช่นเดียวกัน
ไม่อย่างนั้น  Mark จะไม่ทำงาน หรือ มองเห็นเฉพาะในตอนที่ทำฟอนต์ บางทีใน Adobe อาจเห็นผลรองรับฟีเจอร์นั้นได้
แต่สำหรับลุงไมค์แล้ว  Microsoft ไม่เหมือนใคร และไม่มีใครเหมือน จะเฉยเมย ไม่รู้ไม่เห็น

[iannnnn]

  โอ้ ขอบคุณสำหรับความรู้ครับ

[keenman]

ขอบคุณมากๆ ที่แนะนำขั้นตอน ตั้งแต่ปัญหา วิธีแก้ วิธีทำ และวิธีการทำใน FontCreator เพราะโปรแกรมนี้คนใช้น้อยหาคนแนะนำน้อยมากๆ เป็นประโยชน์มากครับ