ฟอนต์ฟอรั่ม

สำหรับคนทำฟอนต์ => ออกแบบฟอนต์ => โพสต์ถูกเริ่มโดย: Sungsit เมื่อ 08 ก.ค. 2015, 12:29 น.

ชื่อเรื่อง: เชิญร่วมส่งผลงานเข้า Google Fonts
โพสต์โดย: Sungsit เมื่อ 08 ก.ค. 2015, 12:29 น.
(บอกไว้ก่อนว่า ผมไม่ใช่ตัวแทนของ Google หรือมนุษย์คนใดนะครับ คำแปล ความเห็น และคำแนะนำด้านล่างนี้เป็นของผมคนเดียว ผมเจอมาแบบไหน ผมก็บอกคุณได้แค่แบบนั้น คุณอาจจะได้รับประสบการณ์ที่ต่างจากผม คุณต้องทำทุกอย่างเองในขั้นตอนการอนุมัติใบเสนอราคาและการทำสัญญากับ Google เอง ส่วนใหญ่เป็นเรื่องเอกสารและการเงิน ผมไม่มีส่วนได้เสียระหว่างคุณกับ Google และอย่าหลงเชื่อใครที่อ้างว่าสามารถจัดการเรื่องเหล่านี้แทนคุณได้ ยกเว้นคุณจะทำในนามองค์กร, บริษัท หรือนิติบุคคล)

เชิญนักเลงฟอนต์ทั้งมือใหม่และมือเก๋าส่งฟอนต์เข้าบรรจุใน Google Fonts (https://www.google.com/fonts) collection พร้อมเสนอราคาที่ต้องการจากผลงานของคุณได้ตามสบาย เริ่มต้นที่ $0 (และไม่จำกัดราคา ถ้าราคาสมเหตุสมผลกับคุณภาพฟอนต์ของคุณนะครับ) เงื่อนไขด้านคุณภาพและวิธีการทำงาน ผมแปลคร่าวๆ จาก https://github.com/google/fonts/blob/master/CONTRIBUTING.md (https://github.com/google/fonts/blob/master/CONTRIBUTING.md)  ได้ตามด้านล่างนี้ (เฉพาะส่วน Font Requirements นะครับ ลองอ่านเต็มๆ ดูเองจากต้นฉบับได้เพื่อความแน่ใจ)

เงื่อนไข

เราจะยินดีเป็นอย่างยิ่ง หากคุณต้องการส่งฟอนต์เข้าร่วมใน Google Fonts collection ถ้าผลงานของท่านเข้าข่ายคุณภาพต่อไปนี้:

- เป็นฟอนต์ที่ออกแบบโดยคุณเอง (original) หรือ เป็นผลงานออกแบบที่รื้อฟื้นงานที่เป็น public domain (ไม่ใช่ลิขสิทธิ์ของใคร) และผลงานมีคุณภาพดี

- โครงการของคุณใช้สัญญาอนุญาตแบบ SIL Open Font License v1.1 (http://scripts.sil.org/OFL) (OFL) และ ไม่สงวนชื่อฟอนต์ (no Reserved Font Name)

- โครงการพัฒนาโดยใช้ Github หรือระบบอื่นๆ ที่คล้ายกัน เพื่อเผยแพร่ซอร์สอย่างเปิดเผย ให้ผู้คนทั่วไปเข้าไปมีส่วนร่วมได้และคอยดูแลสม่ำเสมอ ซอร์สในที่นี้คือฟอนต์ในรูปแบบที่สะดวกต่อการดัดแปลงแก้ไข รวมทั้งคำอธิบายขั้นตอนในการผลิตหรือสคริพต์สำหรับผลิตฟอนต์

- ฟอนต์ทุกตัวต้องมีรูปแบบเป็นไฟล์ TTF ที่ hint แล้ว (ใช้ ttfautohint เป็นต้น)

- ฟอนต์ทุกตัวมีตัวอักขระ (ละติน) ไม่น้อยกว่า 215 ตัว ตามที่ระบุใน latin_unique-glyphs.nam (https://github.com/google/fonts/blob/master/tools/encodings/latin_unique-glyphs.nam)

- ฟอนต์ (ในตระกูลเดียวกัน) ต้องมีชุดอักขระยูนิโด้ดเหมือนกันทุกตัว (ตัวที่ยูนิโค้ดไม่ได้ encode ไว้ ไม่ต้องเหมือนกันก็ได้)

- มีไฟล์ README.md รวมอยู่ใน source repository (ภาษาชาวบ้านคือ อยู่ในโฟลเดอร์หลักนั่นแหละครับ) พร้อมข้อมูล FONTLOG (บันทึกคร่าวๆ ว่าคุณทำอะไรกับฟอนต์แต่ละเวอร์ชั่นบ้าง) และมีชื่อของคุณ รวมทั้งหน้าโปรไฟล์ Google+ ของคุณ เพื่อที่จะได้เตรียมคำอธิบายได้ถูกต้องก่อนการเผยแพร่ฟอนต์ (ตัวอย่างรายชื่อนักออกแบบ (https://github.com/google/fonts/blob/master/designers/profiles.csv))

ส่วนบรรทัดสุดท้ายที่บอกว่าให้เปิด issue (ใน Github) เพื่อขอส่งฟอนต์ อันนี้อ่านไว้ แต่ยังไม่ต้องทำนะครับ เพราะคุณ Dave Crossland ที่ปรึกษาโครงการ Google Fonts แจ้งผมว่า ทุกคนสามารถสอบถามและเสนอราคากับเขาได้โดยตรงเลย ตามช่องทางที่คุณสะดวก (ขอภาษาอังกฤษนะครับ เพราะแกอ่านภาษาอื่นลำบาก นั้นเป็นเหตุผลที่แกอยากให้ผมมาโพสต์เป็นภาษาไทยให้พี่น้องพอจะนึกภาพออกก่อน)

- Google+: https://plus.google.com/+DaveCrossland/about (https://plus.google.com/+DaveCrossland/about)
- Twitter: https://twitter.com/davelab6 (https://twitter.com/davelab6)
- Email: d [dot] crossland [at] gmail [dot] com

ถ้าอ่านเงื่อนไขแล้วรู้สึกเกร็ง ผมมีคำแนะนำดังนี้ครับ

- คุณสามารถนำฟอนต์ฟรีตัวเก่าของตัวเองที่เคยเผยแพร่ใน f0nt.com หรือที่อื่นๆ มาปรับปรุง แล้วเสนอราคาได้นะครับ อันนี้ผมคุยกับคุณเดฟแล้ว ไม่มีปัญหาถ้าฟอนต์ที่คุณออกแบบเองแค่เปลี่ยนสัญญาอนุญาตเป็น OFL และทำตามเงื่อนไขข้างบน ถ้าฟอนต์คุณน่าสนใจพอ เขาก็จะรับพิจารณาใบเสนอราคาของคุณ (ผมก็เพิ่งเสนอราคาฟอนต์เก่าที่ทำไว้ไปเหมือนกันครับ ดังนั้นไม่ผิดเงื่อนไข)

- ผมคิดว่าฟอนต์หลายตัวจากหลายท่านที่เผยแพร่ใน f0nt.com มีบุคลิกและคุณภาพน่าสนใจพอ แต่อาจต้องปรับปรุงเรื่อง spec และ scale ให้ได้มาตรฐานสากลนะครับ อย่างน้อยๆ ก็เปลี่ยนเป็นยูนิโค้ด และ ไม่ควรเสนอฟอนต์ฟรีที่เป็นตระกูลเดียวกับฟอนต์ที่คุณทำขายแล้วนะครับ อาจจะมีปัญหาเรื่องลิขสิทธิ์ในอนาคต (อันนี้เป็นผลเสียกับคุณเองมากกว่า Google นะฮะ) ส่วนเรื่อง OpenType features คุยกับผมได้ ผมยินดีช่วยเต็มที่ เพราะก็กำลังปรับปรุงฟอนต์เทมเพลตตัวใหม่สำหรับภาษาไทยอยู่ครับ (https://github.com/fontuni/fontuni (https://github.com/fontuni/fontuni) เพิ่งเปลี่ยนชื่อจาก F0ntUni เป็น FontUni เพราะเป้าหมายมันเปลี่ยนมารองรับฟอนต์สำหรับเว็บเป็นหลัก และทำฟีเจอร์กับ gen fonts ด้วย command line เป็นส่วนใหญ่ ตอนนี้ยังอยู่ในช่วง "เขียนเอง เข้าใจเองคนเดียว" แต่ถามผมได้นะครับว่าใช้งานยังไง ต่อไปจะได้ปรับปรุงให้ใช้งานง่ายขึ้น)

- ส่วนเหตุผลที่ว่าทำไมต้องเป็น OFL นั้นก็เพื่อให้ฟอนต์ของคุณเป็น ฟอนต์เสรี (Libre Fonts) ไม่ได้หมายถึงทำฟอนต์ให้คนอื่นใช้ฟรีอย่างเดียว แต่คำว่า Libre แปลว่าเราให้เสรีภาพผู้ใช้ฟอนต์และนักพัฒนาฟอนต์คนอื่นๆ ในการใช้งาน ดัดแปลง หรือแจกจ่ายฟอนต์ต้นแบบได้อย่างอิสระด้วย (อันนี้เป็นแนวคิดที่่คุณควรให้ความสำคัญด้วยนะครับ ส่วนเรื่องเงินสนับสนุนจาก Google เป็นแค่แรงกระตุ้นให้คุณสละเวลามาทำฟอนต์เสรี) และ OFL ก็ ไม่ได้ ให้สิทธิ์คนอื่นเอาฟอนต์ของคุณไปขาย ดังนั้นสบายใจได้

- ทำความคุ้นเคยกับ Git และ Github ไว้จะดีมาก การทำความคุ้นเคยกับเทคโนโลยีเป็นการลงทุนด้านความรู้อย่างนึงนะครับ (และมันให้คุณใช้ฟรี!) เพราะกระบวนทดสอบของ Google Fonts จะใช้เครื่องมือมากมายใน Github เป็นส่วนใหญ่ เรื่องทางเทคนิคพวกนี้ สามารถพูดคุยกับผมได้ ผมรู้เท่าไหร่ผมก็บอกเท่านั้นนะครับ (ไม่กั๊กและไม่เกิน) หรือสอบถามกันในโพสต์นี้ก็ได้

- ไม่ต้องกังวลว่าฟอนต์ของคุณต้องเข้าข่ายทุกเงื่อนไขก่อนเสนอราคานะครับ ค่อยๆ ปรับปรุงได้ เพราะผมก็ทำแบบนั้น ค่อยๆ อัพเดตใน Github ไป แต่ควรมีตัวอักษรตัวอย่างที่ วาดไว้เนียนสุดชีวิต ก่อน ให้เขาพอเห็นคุณภาพและบุคลิกของฟอนต์

- ฟอนต์ของคุณไม่จำเป็นต้อง ระดับเทพ สำหรับใช้ในงานสิ่งพิมพ์มืออาชีพนะครับ ขอให้ฟอนต์มีบุคลิกน่าสนใจและดีพอสำหรับบุคคลทั่วไป (ที่ไม่จำเป็นต้องเป็นนักออกแบบ) เพราะ Google Fonts เน้นใช้งานในเว็บเป็นหลัก ดังนั้นรายละเอียดแบบที่ต้องจ้องดูครึ่งวันไม่ต้องใส่ไว้ก็ได้ แต่ขอให้ดูชัดในจอคอมพิวเตอร์และมือถือ (hinting เลยสำคัญสำหรับเขา)

- ส่วนรายละเอียดที่ต้องเขียนในใบเสนอราคานั้น หลักๆ จะเป็น 1)จำนวนเงินที่คุณต้องการการสนับสนุน 2)ระยะเวลาที่คุณจะใช้ในการทำฟอนต์ 3)ตัวอย่าง glyphs 4)ข้อมูลเกี่ยวกับการออกแบบ ได้แรงบันดาลจากไหน ฟอนต์คุณใกล้เคียงกับฟอนต์ใคร (บอกอย่างซื่อสัตย์ไปเลยนะครับ เพราะการได้รับแรงบันดาลใจหรือทำฟอนต์เหมือนคนอื่นโดยบังเอิญไม่ใช่บาป!)

- ตอนแรกว่าจะแชร์ตัวอย่าง proposal ของผมให้ดู แต่เอาไว้หลังจากคุณพูดคุยกับคุณเดฟเองคร่าวๆ (เพื่อทำความรู้จักคุณหรือผลงานที่ผ่านมาของคุณ) แล้วเขาจะส่งตัวอย่างให้คุณดูเองนะครับ แต่มันเขียนไม่ยาก ปกติทำ 1 หน้าต่อฟอนต์ 1 ตระกูล เขียนไว้ใน Google Docs แล้วเขาจะให้รายละเอียดอื่นๆ เกี่ยวกับการทำสัญญากับ Google

โครงการใน Github ที่เข้าร่วมกับ Google Fonts ลองดูตัวอย่างได้จาก repos ของ Cadson Demak

- https://github.com/cadsondemak (https://github.com/cadsondemak) (เขาส่งฟอนต์หลายตัว ลองเลือกคลิ๊กดู บางตัวมี specimen ให้ดูแล้ว ผมเขียนไว้ในกระทู้อื่น)

แล้วก็โครงการของผมเองที่เพิ่งเริ่่มจะเข้าที่เข้าทางและรวบรวมในชื่อ FontUni Foundry (ทำฟอนต์อยู่คนเดียวแต่กระแดะอยากใช้ชื่อ Foundry แค่นั้นฮะ ไม่มีไรมาก! https://fontuni.com/ (https://fontuni.com/) ก่อนหน้านี้ชื่อ BoonUni)

- https://github.com/fontuni/boonjot (https://github.com/fontuni/boonjot) (ตัวอื่นๆ ที่เสนอไปแล้วแต่ยังไม่ได้ปรับปรุง ก็เช่น Boon, BoonTook, BoonBaan เปลี่ยนชื่อจาก BoonHome แล้วก็ Vain (เวร) - ตัวนี้ฮา เสนอราคา $0 ให้เขายอมรับ!)

ติดต่อผมได้ตามช่องทางนี้นะครับ ผมยินดีสนับสนุนให้ทุกคนทำฟอนต์เสรีแล้วได้ค่าขนมค่ากาแฟติดมือ!

- Twitter: https://twitter.com/gzix (https://twitter.com/gzix) หรือ https://twitter.com/fontuni (https://twitter.com/fontuni)
- Email: gibbozer [at] gmail [dot] com

*** ฝากพี่น้องประชาสัมพันธ์ต่อไปด้วยนะครับ เพราะมันไม่ใช่การแข่งขัน  ทุกคนมีสิทธิ์เข้าร่วมถ้าเห็นว่าผลงานของตัวเองเข้าข่ายคุณภาพที่ Google Fonts กำหนด ไม่จำเป็นต้องทำฟอนต์เป็นอาชีพ ***
ชื่อเรื่อง: ตอบ: เชิญร่วมส่งผลงานเข้า Google Fonts
โพสต์โดย: าาา๐ เมื่อ 08 ก.ค. 2015, 13:40 น.
ขอบคุณที่เอามาแปะครับ ส่วนตัวสนใจ Google Fonts มานานพอสมควรแล้วเหมือนกัน

ส่งแน่นอนครับ :12:
ชื่อเรื่อง: ตอบ: เชิญร่วมส่งผลงานเข้า Google Fonts
โพสต์โดย: Sungsit เมื่อ 09 ก.ค. 2015, 03:34 น.
อ้างคำพูดจาก: าาา๐ เมื่อ 08 ก.ค. 2015, 13:40 น.
ขอบคุณที่เอามาแปะครับ ส่วนตัวสนใจ Google Fonts มานานพอสมควรแล้วเหมือนกัน

ส่งแน่นอนครับ :12:

ฟอนต์ของคุณวริทธิ์โดดเด่นอยู่แล้วฮะ ไม่ต้องคิดมาก เอางานเจ๋งๆ ไปคุยกับคุณเดฟได้เลย proposal มันเขียนไม่ยาก แค่ 1 หน้าต่อ 1 ตระกูล หรือถ้ายังไม่คุ้นกับ Github และเครื่องมืออื่นๆ ก็ถามผมได้ เต็มใจช่วย
ชื่อเรื่อง: ตอบ: เชิญร่วมส่งผลงานเข้า Google Fonts
โพสต์โดย: iannnnn เมื่อ 09 ก.ค. 2015, 06:57 น.
:25: สุดยอดครับ ไม่กั๊กเลย
ชื่อเรื่อง: ตอบ: เชิญร่วมส่งผลงานเข้า Google Fonts
โพสต์โดย: ijiryu เมื่อ 11 ก.ค. 2015, 20:00 น.
น่าสนมากครับ ขอบคุณที่เอามาแปะไว้ ถ้าว่างผมอาจจะลองทำดู #การบ้านหนักมาก :05a: :05a: :05a:
ชื่อเรื่อง: ตอบ: เชิญร่วมส่งผลงานเข้า Google Fonts
โพสต์โดย: ปอมป๋วย เมื่อ 12 ก.ค. 2015, 19:22 น.
มีข้อสงสัยเกี่ยวกับ OFL ฮะ

ขออนุญาตยกตัวอย่างแบบง่าย ให้เห็นภาพนะ
ถ้าผมโหลด source ของ cadson มาทำต่อ
ด้วยการแปะดีไซน์ใหม่ทับลงไป
เพื่อเผยแพร่แบบ OFL
อันนี้สามารถทำได้ใช่ไหมฮะ ?

จากข้อความ "เราให้เสรีภาพผู้ใช้ฟอนต์และนักพัฒนาฟอนต์คนอื่นๆ ในการใช้งาน ดัดแปลง หรือแจกจ่ายฟอนต์ต้นแบบได้อย่างอิสระด้วย"

แต่ไม่อนุญาตให้เอา source ที่โหลดมาไปแปะดีไซน์ใหม่ เพื่อวางขาย ?

ยังไม่ได้เข้าไปอ่านทางต้นฉบับภาษาปะกิตน่ะฮะ
สงสัยเลยถามก่อน  :30:

ไม่ใช่อะไรหรอกฮะ
ที่ยกตัวอย่างมา คือ ไอ้ชุดละตินสองร้อยกว่าตัวนี่ เกินความเคยชินไปเยอะ
แต่ถ้ายก fontuni template มาเป็นตัวอย่าง
เกรงว่ามันจะดูไม่ผูกมัดเท่าไร เพราะเหมือนคุณ sungsit จะอนุญาตให้นำไปใช้อยู่แล้ว

ขอบคุณฮะ  :46:
ชื่อเรื่อง: ตอบ: เชิญร่วมส่งผลงานเข้า Google Fonts
โพสต์โดย: Sungsit เมื่อ 13 ก.ค. 2015, 05:44 น.
อ้างคำพูดจาก: dhammadha เมื่อ 12 ก.ค. 2015, 19:22 น.
มีข้อสงสัยเกี่ยวกับ OFL ฮะ

ขออนุญาตยกตัวอย่างแบบง่าย ให้เห็นภาพนะ
ถ้าผมโหลด source ของ cadson มาทำต่อ
ด้วยการแปะดีไซน์ใหม่ทับลงไป
เพื่อเผยแพร่แบบ OFL
อันนี้สามารถทำได้ใช่ไหมฮะ ?

ถูกต้องแน่นอนครับ ลองดูที่ OFL FAQ  (http://scripts.sil.org/cms/scripts/page.php?site_id=nrsi&id=ofl-faq_web#a46b6e7d) จะมีคำอธิบายเพิ่มเติมที่ไม่ใช่ภาษากฎหมายครับ ยกตัวอย่าง สัญญาอนุญาตในฟอนต์ของคัดสรรดีมาก ซึ่งดัดแปลงฟอนต์ Lobster มาเป็น Lobster Thai (https://github.com/cadsondemak/lobsterthai/blob/master/OFL.txt) ตรงหัวเอกสารส่วน Copyright คุณก็ใส่ชื่อคุณเพิ่มในฐานะเจ้าของลิขสิทธิ์ฟอนต์ดัดแปลงได้ แต่ต้องคงชื่อเจ้าของลิขสิทธิ์เดิมไว้ให้ครบ ที่สำคัญคืออย่าเพิ่มเนื้อความที่เป็นการจำกัดสิทธิ์ของผู้ใช้และนักพัฒนาคนอื่นๆ นอกจากที่ OFL ระบุไว้

อ้างคำพูดจาก: dhammadha เมื่อ 12 ก.ค. 2015, 19:22 น.
จากข้อความ "เราให้เสรีภาพผู้ใช้ฟอนต์และนักพัฒนาฟอนต์คนอื่นๆ ในการใช้งาน ดัดแปลง หรือแจกจ่ายฟอนต์ต้นแบบได้อย่างอิสระด้วย"

แต่ไม่อนุญาตให้เอา source ที่โหลดมาไปแปะดีไซน์ใหม่ เพื่อวางขาย ?

ถูกต้องครับ OFL ไม่อนุญาตให้ขายฟอนต์เพียวๆ แต่ ไม่ได้หมายความว่าห้ามขายผลงานอื่นที่ใช้ฟอนต์ของคุณเป็นส่วนประกอบ เช่น คุณอาจทำเสื้อยืด, โปสเตอร์, สินค้ารูปแบบอื่นๆ หรือทำ apps ที่ใช้ฟอนต์ของคุณเพื่อขาย เป็นต้น (เป็น digital หรือ physical ก็ได้) เพียงแต่ต้องใช้ OFL เป็นสัญญาอนุญาตเหมือนฟอนต์ต้นแบบ (เฉพาะตัวฟอนต์นะฮะ) สมมติคุณโหลดเทมเพลต fontuni เพราะต้องการ OT features ฟอนต์ไหม่ของคุณก็ต้องเป็น OFL แต่ถ้าคุณต้องการทำฟอนต์ขายเพียวๆ ไม่ว่าจะเป็น retail หรือ custom fonts ก็ ไม่สามารถเปลี่ยนสัญญาอนุญาตได้ ยกเว้นลูกค้าที่คุณทำฟอนต์ให้จะได้รับอนุญาตจากผม (ซึ่งเป็นคนถือลิขสิทธิ์เทมเพลต) ส่วนในกรณีทำเป็น retail fonts คุณสามารถพูดคุยกับผมได้โดยตรงเป็นรายกรณีไป

อ้างคำพูดจาก: dhammadha เมื่อ 12 ก.ค. 2015, 19:22 น.
ยังไม่ได้เข้าไปอ่านทางต้นฉบับภาษาปะกิตน่ะฮะ
สงสัยเลยถามก่อน  :30:

ไม่ใช่อะไรหรอกฮะ
ที่ยกตัวอย่างมา คือ ไอ้ชุดละตินสองร้อยกว่าตัวนี่ เกินความเคยชินไปเยอะ

ที่ Google Fonts กำหนดแบบนั้นเพราะฟอนต์สำหรับเว็บต้องรองรับหลายภาษาครับ ขั้นต่ำของเขาคือ Pan-European ซึ่งใช้ได้กับเกือบทุกภาษาในยุโรปและอเมริกาเหนือ ที่เขียนด้วย latin script

อ้างคำพูดจาก: dhammadha เมื่อ 12 ก.ค. 2015, 19:22 น.
แต่ถ้ายก fontuni template มาเป็นตัวอย่าง
เกรงว่ามันจะดูไม่ผูกมัดเท่าไร เพราะเหมือนคุณ sungsit จะอนุญาตให้นำไปใช้อยู่แล้ว

ขอบคุณฮะ  :46:


เราสามารถใช้ OFL ในแง่ธุรกิจได้นะครับ จริงๆ มันเป็น business model อย่างหนึ่งในโลกซอฟต์แวร์เสรี เพียงแต่ไม่ค่อยมีใครพูดออกมาตรงๆ ยกตัวอย่าง เช่น ถ้าบริษัทซอฟต์แวร์บางแห่งต้องการใช้งานฟอนต์ของคุณ บริษัทนั้นก็ต้องรวมสัญญาอนุญาต OFL ไว้ในซอฟต์แวร์ของเขาด้วย แต่ถ้าบริษัทนั้นต้องการเอา OFL ออก (เพราะซอฟต์แวร์ของเขาไม่ได้เปิดเผยซอร์สหรือเหตุผลใดๆ ก็ตาม) เขาก็ต้องจ้างคุณให้ทำเวอร์ชั่นเฉพาะสำหรับเขาเพื่อไม่ต้องรวม OFL ในซอฟต์แวร์ของเขา ถ้าใครเคยสงสัยว่าซอฟต์แวร์เสรีที่ให้อิสระใช้งานและดัดแปลงฟรีมีรายได้จากไหน ก็เพราะส่วนใหญ่ใช้โมเดลธุรกิจแบบนี้ครับ เพียงแต่คนทำฟอนต์เสรียังมีน้อย โมเดลนี้เลยฟังดูแปลกสำหรับ font foundry และคนทำฟอนต์ที่เน้นงานเชิงพาณิชย์ ส่วนสำหรับผมที่ทำฟอนต์เสรีและไม่คิดจะทำขายก็เลยพอจะคุ้นกับแนวคิดนี้ครับ

ส่วนความเห็นส่วนตัวของผมที่ว่าทำไม Google Fonts จึงเลือกให้นักพัฒนาใช้ OFL อันนี้จะซับซ้อนขึ้นไปอีก มันอาจเป็นนโยบายของบริษัทเขาที่จะส่งเสริมซอฟต์แวร์เสรีเพื่อธุรกิจของเขาเอง (ยกตัวอย่าง ถ้ามีฟอนต์เสรีสำหรับเว็บมากขึ้น คนใช้งานอินเตอร์เน็ตก็จะมากขึ้น แล้วคนก็จะใช้บริการค้นหาของ Google มากขึ้น นั่นหมายความว่า Google มีรายได้จากโฆษณามากขึ้น) ผมไม่คิดว่า Google ใจดีที่จะให้เงินใครฟรีๆ แต่ตราบใดที่คุณใช้ OFL คุณก็ยังเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์ฟอนต์ ไม่ว่าฟอนต์จะถูกเผยแพร่ที่ไหนในโลก อันนี้คือเหตุผลหลักที่ผมตัดสินใจส่งฟอนต์เข้าร่วมกับเขานะครับ เพราะเราจะแจกจ่ายฟอนต์เราเองก็ได้ ปล่อยฟอนต์ใน f0nt.com เหมือนเคยก็ได้ หรือที่ไหนก็แล้วแต่ที่คุณอยากจะปล่อย เพราะจริงๆ แล้ว OFL ให้สิทธิ์ทุกคนปล่อยฟอนต์ของคุณได้อย่างเสรีโดยไม่ต้องแจ้งคุณ (เขาแค่เอาฟอนต์คุณไปขายไม่ได้)
ชื่อเรื่อง: ตอบ: เชิญร่วมส่งผลงานเข้า Google Fonts
โพสต์โดย: Layiji เมื่อ 13 ก.ค. 2015, 10:48 น.
อยากเอามหานิยมเข้าจังฮะ :25:
ชื่อเรื่อง: ตอบ: เชิญร่วมส่งผลงานเข้า Google Fonts
โพสต์โดย: Sungsit เมื่อ 13 ก.ค. 2015, 12:20 น.
อ้างคำพูดจาก: Layiji เมื่อ 13 ก.ค. 2015, 10:48 น.
อยากเอามหานิยมเข้าจังฮะ :25:

เปิดบัญชี Github ไว้เลยครับ https://github.com/ แล้วลองเล่นให้คุ้นซักพัก เขามีโปรแกรม GUI ให้ https://mac.github.com/ หรือ https://windows.github.com/ ถ้าต้องการความช่วยเหลือเรื่องการจัดการซอร์สก็เรียกผมเข้าไปช่วยได้เลย! มันมีให้เพิ่มเพื่อนร่วมงาน (ตรง Settings > Collaborator) บัญชีผมคือ https://github.com/sungsit

ลองอ่านวิธีใช้งานขั้นพื้นฐานที่ https://guides.github.com/introduction/getting-your-project-on-github/
ชื่อเรื่อง: ตอบ: เชิญร่วมส่งผลงานเข้า Google Fonts
โพสต์โดย: Sungsit เมื่อ 13 ก.ค. 2015, 14:03 น.
สำหรับท่านที่ไม่คุ้นกับ Git & Github นะครับ มีคำแนะนำใน Google Fonts group (https://groups.google.com/forum/#!topic/googlefonts-discuss/CQ-S8Y3ROqc)

1) แนะนำ Github GUI สำหรับทั้ง Mac, Windows และ OS อื่นๆ  https://www.youtube.com/watch?v=BMYOs5jflGE (https://www.youtube.com/watch?v=BMYOs5jflGE) (หลังจากนั้นลองดูวิดีโออื่นๆ ที่คุณสนใจ)

2) ถ้าไม่ชอบ GUI ลองเล่น Cmd โดยไม่ต้องติดตั้งอะไรได้ที่ https://try.github.io/ (https://try.github.io/)

3) ถ้าต้องการรายละเอียดที่เฉพาะเจาะจงสำหรับนักออกแบบฟอนต์ ลองอ่าน https://github.com/frankrolf/git-for-type-designers (https://github.com/frankrolf/git-for-type-designers)

ถ้าสนใจจะใช้ Cmd interface ล้วนๆ บน Mac ผมแนะนำให้ติดตั้ง Git จาก Homebrew (http://brew.sh/) (ใน Windows ผมไม่รู้จริงๆ ว่าควรติดตั้งยังไง)
ชื่อเรื่อง: ตอบ: เชิญร่วมส่งผลงานเข้า Google Fonts
โพสต์โดย: าาา๐ เมื่อ 13 ก.ค. 2015, 14:16 น.
ข้อมูลมีประโยชน์ทั้งนั้นเลย ขอบคุณมากครับ :46:
ชื่อเรื่อง: ตอบ: เชิญร่วมส่งผลงานเข้า Google Fonts
โพสต์โดย: Sungsit เมื่อ 13 ก.ค. 2015, 15:08 น.
อ้างคำพูดจาก: าาา๐ เมื่อ 13 ก.ค. 2015, 14:16 น.
ข้อมูลมีประโยชน์ทั้งนั้นเลย ขอบคุณมากครับ :46:

เปิด repo แล้ว push ซอร์สขึ้นไปเก็บได้เลยครับ ซอร์สในที่นี้ควรเป็นต้นฉบับเลยนะครับ อย่างเช่น VFB (FontLab), UFO (Glyphsapp) หรือ SFD (FontForge) หรือถ้าทำไว้นานแล้วเหลือแค่ OTF ก็ได้ (ถ้าจำเป็นจริงๆ ถึงจะเป็น TTF นะครับ เพราะ contour มันเป็นแบบ Quadratic ยกเว้นคุณวาดฟอนต์แบบ Quadratic สำหรับ TrueType โดยเฉพาะซึ่งยากกว่าแบบ Cubic สำหรับ Postscript contour)

หลังจากนั้นก็เรียกผมเข้าไปช่วยได้เลย!
ชื่อเรื่อง: ตอบ: เชิญร่วมส่งผลงานเข้า Google Fonts
โพสต์โดย: ปอมป๋วย เมื่อ 14 ก.ค. 2015, 20:49 น.
ขอบคุณมากฮะ  :46:
ชื่อเรื่อง: ตอบ: เชิญร่วมส่งผลงานเข้า Google Fonts
โพสต์โดย: iannnnn เมื่อ 27 ก.ค. 2015, 12:57 น.
สอบถามอีกนิดครับ ถ้าเป็นเคสนี้
- นายเลย์อิจิทำฟอนต์เป็น OFL ชื่อ เลย์อิจิ 1
- บริษัทเอ็กซ่ามาเห็นเข้า อยากดัดแปลงนิดนึงแล้วใช้ภายใน เลยจ้างนายถลอกทำให้
- นายถลอกจึงรับจ้าง และดัดแปลงฟอนต์นี้ เซฟเป็นชื่อฟอนต์ถลอก 1 และส่งมอบให้บริษัทไว้ใช้ภายใน

แบบนี้ทำได้ไหมครับ มันน่าจะเข้าข่ายเปลี่ยนสัญญาอนุญาตใช่ไหมครับ
แต่ถ้าบริษัทเอ็กซ่าอนุญาตให้นำฟอนต์นั้นมาเผยแพร่ต่อ แบบนี้ได้ใช่ไหมครับ
ชื่อเรื่อง: ตอบ: เชิญร่วมส่งผลงานเข้า Google Fonts
โพสต์โดย: Layiji เมื่อ 27 ก.ค. 2015, 17:05 น.
คนอื่นอาจไม่งง แต่ตูงง
ชื่อเรื่อง: ตอบ: เชิญร่วมส่งผลงานเข้า Google Fonts
โพสต์โดย: Sungsit เมื่อ 28 ก.ค. 2015, 02:36 น.
อ้างคำพูดจาก: iannnnn เมื่อ 27 ก.ค. 2015, 12:57 น.
สอบถามอีกนิดครับ ถ้าเป็นเคสนี้
- นายเลย์อิจิทำฟอนต์เป็น OFL ชื่อ เลย์อิจิ 1
- บริษัทเอ็กซ่ามาเห็นเข้า อยากดัดแปลงนิดนึงแล้วใช้ภายใน เลยจ้างนายถลอกทำให้
- นายถลอกจึงรับจ้าง และดัดแปลงฟอนต์นี้ เซฟเป็นชื่อฟอนต์ถลอก 1 และส่งมอบให้บริษัทไว้ใช้ภายใน

แบบนี้ทำได้ไหมครับ มันน่าจะเข้าข่ายเปลี่ยนสัญญาอนุญาตใช่ไหมครับ
แต่ถ้าบริษัทเอ็กซ่าอนุญาตให้นำฟอนต์นั้นมาเผยแพร่ต่อ แบบนี้ได้ใช่ไหมครับ

ฟอนต์ถลอก 1 ของบริษัทเอ็กซ่าหรือนายถลอกก็ต้องใช้ OFL เช่นเดียวกับ เลย์อิจิ 1 ครับ ห้ามเปลี่ยนสัญญาอนุญาต จะใช้ภายในองค์กรหรือเผยแพร่ภายนอกก็ต้องเป็น OFL ถ้าบริษัทเอ็กซ่าหรือนายถลอกเปลี่ยนสัญญาอนุญาต หรือขายฟอนต์โดดๆ นายเลย์อิจิก็ฟ้องเอาค่าลิขสิทธิ์ได้เลย เพราะถือว่าละเมิดสัญญา

แต่ถ้าสมมติว่าบริษัทเอ็กซ่าจ้างนายเลย์อิจิทำฟอนต์เลย์อิจิ 2 เพราะประทับใจฟอนต์เลย์อิจิ 1 แล้วนายเลย์อิจิได้รับค่าจ้างและค่าลิขสิทธิ์น่าพอใจ ฟอนต์ใหม่ของบริษัทเอ็กซ่าก็ ไม่ต้องเป็น OFL นะครับ มันก็เหมือนเราขายลิขสิทธิ์ผลงานนั่นแหละครับ ฟอนต์เดิมก็ยังเป็น OFL แต่ฟอนต์ใหม่ที่ดัดแปลงจากงานเดิมของคุณเองไม่จำเป็นต้องเป็น OFL เพราะนายเลย์อิจิคือผู้ถือลิขสิทธิ์ฟอนต์ต้นแบบ เขาแค่อนุญาตให้คนอื่นดัดแปลงหรือใช้งานฟอนต์ของเขาได้ฟรี เขาไม่ได้มอบลิขสิทธิ์ให้คนอื่นเป็นเจ้าของผลงาน ผมคิดมันเป็นโมเดลธุรกิจฟอนต์เสรีที่ OFL อยากให้เป็นแบบนั้น คือสร้างรายได้จากการทำฟอนต์ให้ลูกค้าที่เห็นฝีมือเรา แต่ถ้าเขาจะจ้างคนอื่นดัดแปลงฟอนต์เรา เขาก็ต้องใช้ OFL เท่านั้นครับ
ชื่อเรื่อง: ตอบ: เชิญร่วมส่งผลงานเข้า Google Fonts
โพสต์โดย: Sungsit เมื่อ 28 ก.ค. 2015, 04:04 น.
ผมเพิ่งจะนึกตัวอย่างจากเหตุการณ์จริงได้ เมื่อต้นปีบริษัททำโฆษณาสอบถามผมเรื่องลิขสิทธิ์และเงื่อนไขการใช้งานฟอนต์บุญโฮมซึ่งเป็น OFL เขาต้องการดัดแปลง กอไก่ กับ ถอถุง ให้อ่านง่ายขึ้นในโฆษณารีเจนซี่ ตัวนี้ https://www.youtube.com/watch?v=qdZ5E6vDm60 (https://www.youtube.com/watch?v=qdZ5E6vDm60)

เขาถามว่าผมคิดค่าลิขลิทธิ์ยังไง แต่ผมคิดว่าเขาแก้ที่ CG โดยไม่ต้องแก้ที่ฟอนต์ก็ได้ ผมก็ไม่คิดค่าลิขสิทธิ์เพราะก็เหมือนใช้งานฟอนต์กับงานกราฟิคทั่วไป แค่ตัดหัวตัดหางตัวหนังสือเท่านั้น แต่ถ้าสมมติว่าเขาให้คนอื่นแก้ฟอนต์ ผมก็มีสิทธิ์แจ้งให้เขาเผยแพร่ฟอนต์ใหม่ที่ใช้บุญโฮมเป็นต้นแบบได้ (หรือถ้าโหดหน่อยก็ฟ้องเอาค่าลิขสิทธิ์เลย) หรือถ้าเป็นกรณีที่เขาจ้างผมทำฟอนต์ใหม่โดยใช้บุญโฮมเป็นต้นแบบเพื่อใช้ภายในองค์กรอย่างเดียว ฟอนต์ใหม่ก็ไม่จำเป็นต้องเป็น OFL เพราะผมขายลิขสิทธิ์ฟอนต์ใหม่ให้เขา เขาไม่จำเป็นต้องอนุญาตให้ใครดัดแปลงหรือใช้งานฟรี เพราะผลงานนั้นก็ถือเป็นลิขลิทธิ์ของเขาโดยสมบูรณ์ (เหมือนจ้างผมทำเว็บไซต์ ถึงผมจะเขียนโค้ดทุกตัว แต่เจ้าของลิขลิทธิ์เว็บไซต์ก็คือคนที่จ้างผม)

คงพอจะช่วยให้นึกออกว่าลิขสิทธิ์กับสัญญาอนุญาตไม่ใช่สิ่งเดียวกันนะครับ OFL ไม่ได้ลดสิทธิ์ใดๆ ของเจ้าของผลงาน แต่มันเพิ่มสิทธิ์ในการใช้งานและดัดแปลงฟอนต์สำหรับคนอื่นๆ
ชื่อเรื่อง: ตอบ: เชิญร่วมส่งผลงานเข้า Google Fonts
โพสต์โดย: iannnnn เมื่อ 28 ก.ค. 2015, 11:17 น.
โอ้ เคลียร์เลยครับ
ถือเป็นกติกาที่แฟร์มากๆ :12:
ชื่อเรื่อง: ตอบ: เชิญร่วมส่งผลงานเข้า Google Fonts
โพสต์โดย: าาา๐ เมื่อ 06 ส.ค. 2015, 14:11 น.
ไม่แน่ใจว่าแปะถามในนี้จะถูกที่รึเปล่า
พอดีผมไปสะดุดกับ ttfautotint ก็เลยเกิดสงสัยในการใช้งานของ http://www.freetype.org/ (http://www.freetype.org/)

พอจะอธิบายให้เข้าใจได้ไหมครับ :44:

ชื่อเรื่อง: ตอบ: เชิญร่วมส่งผลงานเข้า Google Fonts
โพสต์โดย: Sungsit เมื่อ 07 ส.ค. 2015, 00:01 น.
อ้างคำพูดจาก: าาา๐ เมื่อ 06 ส.ค. 2015, 14:11 น.
ไม่แน่ใจว่าแปะถามในนี้จะถูกที่รึเปล่า
พอดีผมไปสะดุดกับ ttfautotint ก็เลยเกิดสงสัยในการใช้งานของ http://www.freetype.org/ (http://www.freetype.org/)

พอจะอธิบายให้เข้าใจได้ไหมครับ :44:

เอาแค่ ttfautohint ก่อนละกันนะครับ เพราะเรื่อง freetype คงต้องตอบยาว ผมจะพยายามอธิบายเท่าที่ผมเข้าใจนะ

ttfautohint มีไว้ช่วยทำ autohint สำหรับ truetype font ซึ่งซับซ้อนกว่า postscript font ก่อนหน้าที่ฟอนต์สำหรับเว็บจะฮิต คนทำฟอนต์หันไปใช้ postscript autohint กัน (อย่างเช่น autohint ใน afdko ของ adobe) เพราะมันสะดวกและรวดเร็วกว่า แต่ฟอร์แมตที่เหมาะกับการแสดงผลในจอคอมพิวเตอร์เป็นหลักก็ยังเป็น truetype อยู่ดี ถึงความละเอียดของจอจะเพิ่มขึ้น ttfautohint จึงเกิดขึ้นโดยใช้ความสามารถของ freetype (font rasterizer) ซึ่งใน GNU/Linux desktop ส่วนมากมีอยู่แล้ว แต่ใน mac กับ windows ไม่มี เขาเลยทำโปรแกรมสำหรับ truetype autohint ที่ใช้งานได้ข้ามแพลตฟอร์มครับ

ส่วนวิธีติดตั้งและใช้งานแบบละเอียด ลองอ่านที่ http://freetype.sourceforge.net/ttfautohint/doc/ttfautohint.html (http://freetype.sourceforge.net/ttfautohint/doc/ttfautohint.html) ซึ่งอาจจะ geek ไปหน่อย และผมไม่ได้เข้าใจทั้งหมด ผมขอยกตัวอย่างจากประสบการณ์ตัวเองละกันนะครับ

ผมใช้ gui ของ ttfautohint ไม่เป็น เพราะส่วนใหญ่ผมคอมไฟล์ซอร์สล่าสุดจาก repo http://repo.or.cz/w/ttfautohint.git/ (http://repo.or.cz/w/ttfautohint.git/) เนื่องจากมันรองรับ thai autohint ซึ่งยังไม่มีในเวอร์ชั่นปัจจุบัน ผมเลยใช้งาน command line interface เป็นหลัก ตัวอย่างสคริปต์สั่งงาน ttfautohint ของผมดูได้จากฟอนต์บุญจดฮะ https://github.com/fontuni/boonjot/blob/gh-pages/scripts/build.py#L49 (https://github.com/fontuni/boonjot/blob/gh-pages/scripts/build.py#L49) (อาจจะงงหน่อยเพราะผมใช้ python สั่งงาน ttfautohint อีกที)

เหตุผลที่หลายคนงงกับ ttfautohint เพราะว่า options/parameters มันเยอะ ผมก็งมอยู่นานนะครับกว่าจะสั่งงานมันได้ดั่งใจ ขออธิบายคำสั่งที่ผมใช้กับ cli ละกัน น่าจะปรับใช้กับ gui ได้ (ถึงติดตั้งเวอร์ชั่น gui ก็ใช้ cli ได้นะครับ)

ถ้าต้องการดู options และคำอธิบายทั้งหมด ก็พิมพ์ใน terminal


ttfautohint --help


ส่วนตัวอย่างคำสั่งที่ผมใช้สำหรับฟอนต์บุญจดก็คือ


ttfautohint --default-script=thai \
  --fallback-script=latn \
  --strong-stem-width=gGD \
  --hinting-range-min=8 \
  --hinting-range-max=50 \
  --hinting-limit=200 \
  --increase-x-height=12 \
  --no-info \
  --verbose \
  unhinted.ttf hinted.ttf


คำอธิบาย options/parameters

--default-script=thai เลือกชุดตัวอักษรไทยเป็นค่าตั้งต้น ถ้าคุณคอมไฟล์ซอร์สล่าสุดจาก repo แบบผม ถ้าไม่ใช่ก็เปลี่ยน thai เป็น latn ก็ได้ครับ
--fallback-script=latn ถ้าไม่ใช่ตัวอักษรไทยให้เลือกวิธี hint แบบตัวละติน
--strong-stem-width=gGD อันนี้เป็นออฟชั่นเฉพาะสำหรับ windows ผมเลือก gGD แปลว่าให้มันรองรับเทคโนโลยีทั้งเก่าและใหม่ (g คือ grayscale, G คือ GDI ClearType, D คือ DirectWrite ClearType)
ส่วน
--hinting-range-min=8 --hinting-range-max=50 --hinting-limit=200 ไม่ต้องใส่ก็ได้ เพราะผมใส่ตามค่า default ของโปรแกรมอยู่แล้ว
--increase-x-height=12 อันนี้ค่า default คือ 14 PPEM แต่เปลี่ยนได้ตามความเหมาะสมสำหรับฟอนต์แต่ละตัว
--no-info --verbose อันนี้คือสั่งให้ไม่ต้องเพิ่มข้อมูลต่อท้ายในเวอร์ชั่นของฟอนต์ และแสดงรายละเอียดระหว่าง hint

unhinted.ttf hinted.ttf เปลี่ยน unhinted.ttf เป็นชื่อไฟล์ของคุณที่ยังไม่ได้ hint (input font) และเปลี่ยน hinted.ttf เป็นชื่อไฟล์ที่คุณต้องการ (output font)

หวังว่าคงพอจะช่วยให้เข้าใจคำสั่งของมันมากขึ้นนะฮะ ลองงม ลองผิดลองถูกดูก่อนครับ แบ็คอัพไฟล์ต้นฉบับไว้ก่อนก็ไม่มีอะไรเสียหาย
ชื่อเรื่อง: ตอบ: เชิญร่วมส่งผลงานเข้า Google Fonts
โพสต์โดย: าาา๐ เมื่อ 07 ส.ค. 2015, 07:28 น.
สารภาพว่าไม่ค่อยเก็ตเท่าไหร่ แต่ก็ขอบคุณนะครับ เดี๋ยวไปศึกษาเพิ่มเติม

ที่แวะมาเรื่องนี้เพราะเห็นว่า Google Font เค้าให้ทำ TTF Hint ด้วย :3005:
ชื่อเรื่อง: ตอบ: เชิญร่วมส่งผลงานเข้า Google Fonts
โพสต์โดย: SuperStore เมื่อ 11 ส.ค. 2015, 16:21 น.
สุดยอดมากๆเลยครับ
ชื่อเรื่อง: ตอบ: เชิญร่วมส่งผลงานเข้า Google Fonts
โพสต์โดย: มานี มีฟอนต์ เมื่อ 31 ม.ค. 2021, 11:38 น.
ต้องไปเพิ่มฮาร์ดดิสในสมองล่ะ ที่มีอยู่ 512 เมก น่าจะไม่พอ ของดีๆทั้งนั้น ขอบคุณครับ
ชื่อเรื่อง: ตอบ: เชิญร่วมส่งผลงานเข้า Google Fonts
โพสต์โดย: Kam เมื่อ 24 ต.ค. 2021, 21:11 น.
BEERhttps://drive.google.com/folderview?id=1F6pzvv4w9OtPFNa82jwx5-77FPpcQehk