ฟอนต์โอเพ่นซอร์สจากคัดสรรดีมาก

[Buob Marley]

แต่เบิ้ลสระอีรัวๆได้ด้วยนะ มันดีหรือไม่ดีหว่า 



แต่รู้สึกว่าเป็นมิติใหม่ในการออกแบบดี โดยเฉพาะคำนี้ โคตรได้ฟีล 

เจ๋งงง

[Layiji]

ถ้าเป็นตูจะไม่แก้บัคฟังก์ชั่นนี้ เพราะชอบมาก  



มันดี !! ชอบจริงๆนะครับไม่ใช่ประชด
เล่นได้เยอะเลยอ่ะ



เป็นคนทดสอบฟอนต์ที่จังไรสุดแล้วมั้งตู 

[iannnnn]

ไม่ๆ อันนี้เขาตั้งใจเลยนะครับ
มันเอามาใช้ในภาษาอื่นนอกจากภาษาไทย (แต่ใช้ตัวเขียนไทย) ได้น่ะ
ซึ่งอีลิเกเจอร์ที่เราใช้ๆ กัยมาตลอดมันทำไม่ได้ ไม่กว้างพอ เพราะใช้วิธีแก้ปัหาคนละแนวกัน

เหมือนอย่าง Tahoma พิมพ์ในเว็บก็เบิ้ลขึ้นไปได้เรื่อยๆ (เคยมีฮิตเล่นกันพักนึงใน Hi5)

[าาา๐]

มันคือ Mark ครับผม  

มันคือการแก้ปัญหาวรรณยุกต์ลอยแบบถูกต้องตามหลักที่แท้จริงครับ และยืดหยุ่นมาก

เทมเพลทที่เราใช้ๆ กันอยู่ที่แก้ด้วย liga เอาจริงๆ แล้วมันผิดวิธีครับ

[Layiji]

เออ จริงด้วย คุ้นกับ liga จริงๆ   

อยากเขียน mark  มั่ง

[าาา๐]

ข้อเสียของ mark คือมันต้องทำทุกตัวครับ สมมติทำ 10 น้ำหนัก ก็ต้องมาทำใหม่ทั้ง 10 น้ำหนัก
แต่ Liga มันเขียนเป็น Opentype รอบเดียวแล้วใช้เป็นเทมเพลทได้เลย

ผมเขียนเป็นแต่ของตัวละตินแฮะ ใช้เวลาเรียก component มันจะไม่ต้องเสียเวลามาเลื่อนทีละตัว
แต่ภาษาไทยผมไม่แน่ใจต้องเขียนแบบไหนครับ รอผู้รู้มาตอบดีกว่า

อันนี้วิธีตั้งของละตินนะครับ

หน้าต่าง Glyph กดเมาส์ขวา เลือก add anchor แล้วตั้งชื่อว่า top




ตรงวรรณยุกต์บน add anchor แล้วตั้งชื่อเป็น _top

[Sungsit]

mark ใช้กำหนดจุดตรึงพยัญชนะกับสระบนล่างและวรรณยุกต์ ส่วนสระและวรรณยุกต์ที่ซ้อนกันได้เรื่อยๆ ใช้ mkmk ครับ จริงๆ มันไม่ได้ซับซ้อนในการวางตำแหน่ง anchor ของ mkmk เพียงแต่ฟอนต์ไทยส่วนใหญ่ไม่ได้ทำไว้

ผมคุยกับคุณเช่ศุภกิจเมื่อต้นปี แกก็เพิ่งเปลี่ยนมาใช้ mark & mkmk นะครับ จริงๆ ฟอนต์ไทยใน Windows ก็ใช้วิธีนี้นานแล้วนะ (ถ้าผมจำไม่ผิด) ส่วนคนที่เริ่มใช้ mark & mkmk กับฟอนต์โอเพ่นซอร์สไทยเมื่อหลายปีก่อนน่าจะเป็นคุณเทพพิทักษ์ ผมเริ่มสนใจการทำฟอนต์ก็เพราะฟอนต์ในชุด Thai Linux Working Group (TLWG) http://linux.thai.net/projects/fonts-tlwg ซึ่งมีฟีเจอร์ล้ำกว่าฟอนต์ไทยใดๆ ในจักรวาล และยังจะล้ำต่อไปเรื่อยๆ ในอนาคต http://thep.blogspot.com/2015/08/patani-malay-support-in-fonts-tlwg-with.html (แต่คนใช้ Mac & Adobe เวอร์ชั่น US ไม่อาจสัมผัสได้ เพราะมันไม่รองรับความซับซ้อนของฟีเจอร์ระดับเทพ)

[Sungsit]

วรรณยุกต์จมใน Adobe CS6/Window 7 ฮะ

ขอภาพตัวอย่างหน่อยนะครับ ผมไม่มี Adobe จะได้แจ้งเขาถูก

[Layiji]

จาก illus cs6 window 8.1 ครับ

วรรณยุกต์จมครับ (คำว่าเป็น ก็น่าจะมีปัญหาด้วย)

[หมีขาว]

ligature ไทยไม่ทำงาน แต่ ligature ฝรั่งทำงานตามปกติ (Adobe Photoshop CS6 / Windows 7)

[Sungsit]

ผมแจ้งปัญหาไว้เฉพาะฟอนต์คณิตนะครับแต่บอกคุณเดฟไว้แล้วว่าฟอนต์อื่นๆก็มีปัญหาเหมือนกัน (ขี้เกียจโพสต์หลายรอบ) https://github.com/cadsondemak/kanit/issues  ใครเจอบั๊กในฟอนต์ตัวอื่นก็แจ้งโดยตรงในแต่ละโปรเจ็คต์เลยนะครับ (ภาษาไทยก็ได้เพราะคนทำเป็นคนไทย)

[suppakit]

ขอบคุณ คุณกิ๊บสังศิต และทุกท่านที่ร่วมกันทดสอบนะครับ   

ฟอนต์ชุดนี้ใช้ script แบบ ccmp + mark + mkmk ไม่ได้ใช้ liga ในการจัดการตำแหน่งสระ-วรรณยุกต์ตามแบบที่เคยใช้มาครับผม เพราะฉะนั้นเวลาทดสอบในแอปที่ไม่รองรับ ก็จะแสดงผลเป็นแบบวรรณยุกต์จมนั่นเองครับ

ถ้าเป็น Adobe ให้เปิด Adobe World-Ready Composer ก่อนครับ จึงจะแสดงผลสระ-วรรณยุกต์ได้ถูกต้อง

ส่วนการทดสอบในคีย์โน้ต จะแสดงผลเป็นวรรณยุกต์จมเช่นกันครับ แต่เป็นเพราะตัวแอปเอง ซึ่งผมก็ไม่รู้ว่าจะทำยังไงดีเหมือนกันครับ 

ส่วนปัญหาการพิมพ์ สระอำ หรือนิคหิตแล้วกระเด้งไปอยู่ข้างบน ก็เป็นจากตัวแอปเองอีกเช่นกันครับ (ทุกแอปของแอปเปิ้ลเองที่มีปัญหาการประกอบคำ ถ้าทดลองเอาฟอนต์ที่ใช้ mkmk อย่าง Cordia ก็เป็นอาการเดียวกันเช่นกันครับผม) ซึ่งผมก็ไม่รู้ว่าจะทำยังไงดีอีกเหมือนกันครับ 

แต่ถ้าเพื่อนๆ ท่านไหนมีวิธีที่จะทำให้ฟอนต์สมบูรณ์ขึ้นก็ชี้แนะผมด้วยนะครับจะได้นำไปปรับปรุง ถือว่าเป็นฟอนต์ที่ชนชาวไทยจะได้ใช้งานร่วมกัน พวกเราก็ร่วมกันพัฒนาได้เลยครับ

ป.ล.ขอบคุณแอนสำหรับพื้นที่ด้วยครับ จุ๊บๆ 

[Sungsit]

สรุปเพื่อให้เพื่อนๆ ทั้งคนใช้ฟอนต์และคนทำฟอนต์เข้าใจง่ายขึ้นนะครับ (รีเปล่า?)

1. ปัญหาวรรณยุกต์จมใน Adobe ไม่ได้ขึ้นอยู่กับฟอนต์ เพราะ mark & mkmk ต้องใช้กับ text engine/composer ที่รองรับภาษาที่ซับซ้อนเท่านั้น (Middle East/South Asia) วิธีแก้คือคุณต้องเลือกสลับ text engine หรือดาวน์โหลดแอพเวอร์ชั่นของภูมิภาคนั้นไปเลย (ซึ่งผมเคยพูดไว้หลายครั้งแล้วว่า text engine ของ Adobe มีหลายแบบ และแบบที่เป็น default ของ US มันไม่เหมาะกับความซับซ้อนของวิธีเขียนภาษาไทย) ถ้าคุณใช้ Adobe World-Ready หรือเวอร์ชั่น Midddle East อยู่แล้วรรณยุกต์ก็ยังจม อันนี้แปลว่าเป็นบั๊กของฟอนต์แน่ๆ ครับ

2. ปัญหานิคหิตกับวรรณยุกต์ อันนี้คือความไม่สมบูรณ์ของ text engine ใน Mac OS & iOS คือ CoreText รองรับฟีเจอร์โอเพ่นไทป์ที่ซ้ำซ้อนได้ไม่ดีพอ มันเลยประกอบคำแค่ครึ่งทาง! ที่แย่กว่านั้นคือ Apple ไม่มี text engine ให้เราเปลี่ยนเหมือน Adobe ตอนแรกผมก็คิดว่าไม่มีวิธีแก้ นอกจากแจ้ง Apple ให้ปรับปรุง CoreText (ซึ่งไม่รู้ว่ากี่ปีเขาถึงจะแก้ ถ้าเขายอมแก้ให้นะ) เลยจำเป็นต้องแฮ็กที่ตัวฟอนต์แทน มันไม่ได้เป็นเฉพาะบางแอพนะครับ มันเป็นกับทุกแอพที่ใช้งาน CoreText เลย และปัญหานี้สำคัญในสายตาคนอ่านภาษาไทยเนื่องจากเป็นฟอนต์ที่ติดตั้งในระบบปฏิบัติการได้ คนไทยที่ใช้ Mac ก็คงมีไม่ใช่น้อย ยังไงก็ต้องแก้ครับ วิธีแฮ็คในฟอนต์คือ ทำ liga เพิ่ม 4 ตัว เพื่อเปลี่ยน ไม้เอก+นิคหิต เป็น นิคหิต+ไม้เอก อีก 3 ตัวที่เหลือก็ทำเหมือนกันครับ ซึ่งผมใช้แก้ฟอนต์ทุกตระกูลหลังจากที่เพื่อนๆ ชาว f0nt ช่วยหาบั๊กในฟอนต์บุญและบุญจด (วิธีแก้ที่ดีกว่านี้ลองดูตัวอย่างฟอนต์ในชุด TLWG ของคุณเทพพิทักษ์ แต่ผมไม่อยากรื้อฟีเจอร์ใหม่หมด เลยแฮ็คด้วย liga แทน)

[suppakit]

ขอบคุณครับคุณกิ๊บ ที่ช่วยอธิบายขยายความเข้าใจให้เพื่อนๆ แอปทุกตัวของแอปเปิ้ลมีปัญหากับภาษาไทยหมดครับ แต่ที่ผมยกตัวอย่างบางแอปเพื่อให้เห็นภาพ อย่าว่าแต่ฟอนต์ที่ทำขึ้น แม้แต่ธนบุรีเองก็ยังมีปัญหากับบางแอปของแอปเปิ้ลเลยครับ เพราะปัญหาจริงๆ อยู่ที่แอปเปิ้ลไม่ใช่ที่ฟอนต์ ซึ่งเรื่องนี้ต้องทำให้เข้าใจตรงกันก่อนครับ
ส่วนเรื่องเพิ่มฟีเจอร์ liga ผมคิดไว้แล้วเช่นกันครับ แต่อยากให้เป็นทางเลือกท้ายสุด เพราะไม่อยากแฮ็คนั่นเองครับ  

[Sungsit]

เดี๋ยวผมจะลองหาวิธีแก้ปัญหาสระอำในแมคโดยไม่ต้องแฮ็คด้วย liga ดูนะครับ (เช็คดูอีกที อันที่จริงผมใช้ ccmp เพื่อบังคับให้เปิดใช้อัตโนมัติ) ผมคิดว่า CoreText มันแค่ไม่ค่อยชอบ OpenType ที่มีหลายขั้นตอน ถ้าทำให้มันเข้าใจคำสั่งทีละขั้นน่าจะแก้ปัญหาได้ ถ้าทำได้แล้วจะส่ง pull request ไปให้คุณเช่ใน github นะครับ :)